Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị: Sau 5 năm sáp nhập, Thủ đô Hà Nội có sự phát triển vượt bậc

Nhân dịp này, đồng chí Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, bí thơ Thành ủy Hà Nội đã giải đáp phỏng vấn Thông tấn xã Việt Nam về những vấn đề can dự. Phát triển xứng tầm Thủ đô * Thưa đồng chí, bấy lâu chúng ta vẫn thường nói, với những câu mang tính khẩu hiệu, chung chung: “Thủ đô phát triển mạnh”. Vậy, làm thế nào để minh chứng cụ thể cho lời nói trên? - Chúng ta có nhiều cách để phân tích, nhận định và đánh giá. Nhưng tôi nghĩ, có hai cách thiết thực và dễ nhìn thấy nhất. Một là, dựa vào các con số thống kê, so sánh số liệu của năm 2013 với năm 2007, trước khi Hà Nội và Hà Tây hợp nhất. Hai là, hỏi ý kiến và cảm nhận của người dân. Những ngày gần đây, tôi đặc biệt quan tâm lắng nghe cả hai mặt đánh giá ấy bằng việc tăng cường đi cơ sở. Tôi thấy những điều mà tỉnh thành Hà Nội đã làm được là rất đáng kể, khá toàn diện với một tốc độ rất nhanh, mặc dầu trong bối cảnh kinh tế giang sơn những năm qua vô cùng khó khăn. Giờ, Hà Nội có hơn 7 triệu người. Tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn ở mức gấp 1,5 lần mức tăng bình quân của cả nước, thời đoạn 2008 - 2012, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Hà Nội tăng bình quân 9,45%. Thu ngân sách, từ hơn 57 nghìn tỷ đồng của cả Hà Nội và Hà Tây năm 2007, thì nay, năm 2012 Hà Nội đã thu được hơn 146.331 tỷ đồng, bằng hơn 20% cả nước. Thu nhập bình quân đầu người bây giờ đạt 2.257 USD; trong khi đó năm 2007, mức thu nhập này của người dân Hà Nội( cũ) là 2.000 USD và Hà Tây (cũ) là 520 USD. Người dân Hà Nội, đặc biệt là càng ở những vùng khó khăn trước đây của tỉnh Hà Tây (cũ), của huyện Mê Linh hay 4 xã thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình thống nhất về Hà Nội càng thấy tự hào và phấn chấn bởi những đổi thay nhanh chóng. Không chỉ vậy, quần chúng. # Trong nước và bạn bè quốc tế cũng khẳng định và đánh giá rất cao. Những thành tựu này, Hà Nội có thể mừng, kiêu hãnh mỏng với Trung ương và đồng bào cả nước. Bí thơ Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị * Khi bắt đầu mở rộng địa giới hành chính, đồng chí có thấy lo âu, sức ép gì và tâm trạng ấy sau 5 năm như thế nào, thưa đồng chí? - Sau 5 năm thống nhất, nay nhìn lại, tôi thấy việc mở mang địa giới hành chính là chủ trương khôn xiết đúng đắn, trình bày tầm nhìn xa trông rộng của quyết định có ý nghĩa lịch sử này. Tuy nhiên, ngày đầu tâm lý vui mừng và lo lắng lộn lạo, tuồng như phần lo lắng nhiều hơn. Với trọng trách to lớn, tôi nghĩ làm sao tìm được cách chỉ đạo, điều hành hợp lý, giải quyết nhanh các khó khăn và va đập ban sơ. Đặc biệt, trong thời kỳ mở cửa và hội nhập, với khối lượng công việc lớn vô khối, cảm giác của những người lãnh đạo tỉnh thành hình như lúc nào cũng cảm thấy chưa đáp ứng được đề nghị. Tôi cho rằng điều đó cũng dễ hiểu, vì trong ngổn ngang công việc không phải lúc nào cũng có thể làm tốt được mọi việc. Nhưng Hà Nội đã làm được những việc rất lớn, quan trọng và bài bản, như: Sớm ổn định công tác tổ chức và cán bộ; khẩn trương bắt tay xây dựng quy hoạch, không những quy hoạch chung mà còn quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế, xã hội với tầm nhìn xa và chiến lược, tiếp đến là các quy hoạch trên từng lĩnh vực. Tuy nhiên, có người nói Thủ đô Hà Nội phát triển chưa ngang tầm. Quả tình, nếu nghiêm khắc dòm thì đúng là chưa xứng tầm. So với nơi này, nơi kia còn khá nhiều mặt Hà Nội yếu kém, mặc dầu chúng ta đã phấn đấu, nỗ lực mà cũng chưa đạt được. Nên, áp lực công việc đến với người lãnh đạo đô thị rất lớn và rất căng. Kinh tế - văn hóa cùng đồng hành * Chẳng những chỉ ở vấn đề kinh tế, mà lĩnh vực văn hóa, đời sống tinh thần cũng được đặc biệt quan hoài. Vậy, theo đồng chí văn hóa Hà Nội sau khi sáp nhập phát triển như thế nào? - Hà Nội là một thành thị lớn, là Thủ đô, trọng điểm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học… điều ấy ai cũng rõ. Thế nhưng, đồng thời đây cũng là địa bàn luôn phải đối mặt với những vấn đề phức tạp. Bởi thế, muốn giải quyết tốt các vấn đề thì việc nâng cao nền móng văn hóa và đời sống ý thức là rất quan trọng. Có người nhận xét, đạo đức ý thức hiện tại không được như xưa, hoặc có chiều hướng đi xuống, hay còn nói nặng hơn là xuống cấp. Đúng là khi nhìn vào một đôi hiện tượng nào đó, lĩnh vực nào đó, con người nào đó thì có thể thấy có những biểu thị đó. Nhưng xét tổng thể, thì đó không phải là cái chung và của số đông. Văn hóa, đời sống ý thức của người dân Thủ đô vẫn đang phát triển, đang đi lên, ngày càng phong phú, ngày một tốt hơn. Hà Nội có rất nhiều tiềm năng, ưu thế, điều kiện để làm tốt về mọi mặt, nhưng quan trọng là phải nhận thức được những việc làm chưa tốt. Cần hiểu rõ không chỉ thế mạnh, mà phải thấy rõ cả những yếu kém của mình, có như thế mới chóng vánh xây dựng được cả kinh tế và văn hóa Thủ đô phát triển. * Đã từng có quan điểm băn khoăn, lo ngại, việc thống nhất Hà Tây về Hà Nội, văn hóa Xứ Đoài có thể sẽ bị coi nhẹ, hoặc những nét đẹp của văn hóa Tràng An cũng bị nhạt phai những nét đặc trưng. Đồng chí có quan điểm gì về những băn khoăn đó? - Thực tế 5 năm qua là câu đáp thỏa đáng nhất cho vấn đề này. Như chúng ta đã biết, Hà Nội là trọng điểm chính trị, hành chính nhà nước, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, nơi tụ tập tinh hoa văn hóa của cả nước. Hà Nội có truyền thống văn hóa rất đặc biệt, vừa có khả năng cuốn, vừa có sức lan tỏa mạnh mẽ. Mở mang diện tích Thủ đô, song song cũng có tức thị mở mang không gian văn hóa Hà Nội. Thực tại cho thấy, văn hóa Hà Nội sau thời kỳ mở rộng địa giới hành chính đã, đang và sẽ đấu truyền thống tập hợp, lan tỏa. Những nét văn hóa truyền thống, đặc sắc vốn có của mọi vùng miền chẳng những không bị phai lạt, suy giảm mà trái lại, nó đang được tôn lên và ngày càng thăng hoa, làm phong phú thêm văn hóa Thủ đô. * Thưa đồng chí, khi sáp nhập, một thực tại là có sự tự ti, e ngại giữa cán bộ hai địa phương Hà Nội, Hà Tây. Vậy thời gian qua, thị thành đã làm gì để giải quyết và dung hòa vấn đề trên? - Đảng bộ Hà Nội có một truyền thống quý giá là luôn kết đoàn, nhất trí. Nhưng đấy là truyền thống nói chung, còn đi cụ thể vào từng giai đoạn, thời kì, công việc thì giả dụ chúng ta không biết phát huy, làm tốt rất có thể vẫn mắc phải tội lỗi. Khi thực hành chủ trương hợp nhất, tôi cũng cảm nhận một cách sâu sắc, có khá nhiều người lo âu sau khi hợp nhất liệu Hà Nội có bảo đảm được sự kết đoàn, nhất trí hay không. Có làm tốt được khối lượng công việc do quá trình thống nhất đặt ra? Câu hỏi đấy, băn khoăn đấy cũng không phải là không có cơ sở vì ngay cả bản thân chúng ta, cơ quan này, cơ quan kia, nơi này, nơi kia đã từng có lúc không thực hành được sự đoàn kết, tán đồng ấy. Tôi nhớ, lúc bắt đầu tiến hành thống nhất, băn khoăn lo âu đó được hai Đảng bộ Hà Nội và Hà Tây đặc biệt quan hoài. Do vậy tuốt tuột những việc làm, bước đi, quy trình, thủ tục trước nhất đều rất được quan hoài, chăm lo. Phương châm, khẩu hiệu đề ra lúc đó là: “đoàn kết - cộng tác - trách nhiệm”. Đoàn kết được nêu lên đầu tiên, rồi tiếp đến là hiệp tác và nghĩa vụ, đấy là một phương châm chuẩn xác, quan yếu, quyết định thành công. Nó bảo đảm cho chúng ta triển khai tốt hàng loạt các công việc tiếp theo như bố trí bộ máy, cắt cử cán bộ... Đúng như anh chị em báo chí nói nơi này, nơi kia có thể hiện "bằng mặt nhưng không chấp thuận" nhưng hiện thời thì tôi thấy vui vẻ, đồng thuận cao, ắt mọi người hào hứng bắt tay vào công việc và nhất là những lúc công to việc lớn, thiên tai, lũ lụt xảy ra, đón chào sự kiện đại lễ nghìn năm Thăng Long - Hà Nội… Nếu không đoàn kết, đồng tình đã không giải quyết được những việc khó khăn, phức tạp vừa qua. Ngoại giả, còn phải kể đến ý chí, tấm lòng, sự tự giác, trước hết là của những người lãnh đạo. Chú trọng công tác cán bộ * Một điều chúng ta nên thẳng thắn cầu mong là đại phần nhiều người dân vẫn chưa bằng lòng về cải cách hành chính, với cung cách phục vụ của cơ quan công quyền. Đồng chí có cùng ý kiến trên? - Mối lo ngại về thủ tục hành chính của Thủ đô Hà Nội không phải khi mở rộng địa giới hành chính mới xuất hiện mà là từ lâu rồi. Đến hôm nay, mặc dầu đã làm được rất nhiều nhưng người dân vẫn còn than phiền về nhiều thứ. Khi sáp nhập, với quan điểm, cách làm nhằm tạo tiện lợi cho người dân, như chơi yêu cầu dân chúng phải đổi chứng minh thư, sổ hộ khẩu, biển số xe; không yêu cầu người dân phải làm thêm thủ tục gì khác trong việc học tập, chữa bệnh… Tiếp đến, là nhất thể hóa các cơ chế, chính sách. Có thể nói Hà Nội đã giải quyết việc này một cách rất khoa học, bài bản và giảm bớt được sao là quấy quả, tốn kém cho người dân. Cũng như hiện nay, công an đang làm đăng ký lại chứng thực xe chính chủ. Nếu chúng ta cứ ngồi một chỗ đề nghị người dân tới thì họ sẽ khó chịu lắm, mà không biết lúc nào mới xong. Nhưng Hà Nội đã và đang làm để giảm bớt phiền nhiễu cho người dân, công an đến từng nhà, làm trực tiếp với dân. Việc gì khó của dân mà cán bộ làm được thì phải đứng ra nhận mà làm chứ đừng đẩy quơ cái khó cho người dân. Chúng ta còn chưa hài lòng về nhiều chuyện, nhưng không thể không ghi nhận những tiến bộ, đổi mới trong lĩnh vực cách tân hành chính của Thủ đô. * Đồng chí có thể cho biết, để phát triển Thủ đô thì khâu nào đang được lãnh đạo Hà Nội quan tâm? - Có nhiều việc cần phải được quan hoài đồng bộ, nhưng Hà Nội đã, đang và sẽ hội tụ cho công tác cán bộ. Đây là địa bàn quan yếu, khối lượng công việc lớn, nhiều áp lực và thách thức. Nếu không quan hoài đến công tác cán bộ thì chất lượng của hoạt động chẳng thể nào được như vừa qua. Hà Nội đã rứa rất lớn trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực chuyên môn, phẩm chất chính trị và ý thức phục vụ nhân dân. Không một giây lát nào Hà Nội không tôn trọng công tác cán bộ, từ vấn đề đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch, luân chuyển, đánh giá, sử dụng cán bộ với những việc làm rất cụ thể. * Trân trọng cảm ơn đồng chí! Nguyễn ngữ cảnh (thực hành)