Bỏ qua vị trí, chức sắc, bỏ qua danh phận và xa vắng tuổi tác, mọi người có mặt tại nơi này để hoài tưởng và mong Đại tướng an giấc
Ông coi Đại tướng không chỉ là một vị chỉ huy tài hoa mà còn là người anh cả lớn lao có rất nhiều điều cần học tập và noi theo. Cụ bà Vũ Thị Ngách (83 tuổi) người của dòng họ Vũ - Võ ở làng Mộ Trạch, xã Tân Hồng, huyện Bình Giang (tỉnh Hải Dương) dù đang ốm cũng “phải vào đây để được viếng thăm và tưởng niệm Đại tướng một lần" - bà Ngách san sớt
Tham dự chiến trận Việt Minh cùng toàn quốc kháng chiến, đến tháng 2/1948, ông Giong được điều động về làm Bí thư viên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Bên ngoài cánh cổng cũ kỹ đã đặt kín những vòng hoa tưởng vọng Đại tướng
Trước đó, ông đã vào viếng Đại tướng ở số nhà 30 Hoàng Diệu (Hà Nội). Có nhẽ nỗi đau quá lớn, các em chưa đủ trải nghiệm để cảm nhận
Ban thờ trọng thể của Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại An Xá (Quảng Bình) Những người đến viếng Đại tướng ghi lại cảm xúc kính nhớ, tiếc thương trong sổ tang Chu Thị Thơm.
Còn nhà sư Thích Thanh Hạnh (tục danh là Lê Duy Nhượng, là người lính thuộc Sư đoàn 9, Quân đoàn 4 ở mặt trận Sài Gòn - Gia Định, thương binh hạng nặng, xuất gia sau khi chiến tranh chấm dút), ở tận Quảng Ninh, hai tay chống nạng, mong kịp vào đây để kịp tưởng niệm Đại tướng
Nhưng với những gì các em được kế thừa, hấp thụ, thế hệ tiếp bước của làng Yên Xá, của Lệ Thủy, của Quảng Bình …sẽ xứng đáng với truyền thống tiên tổ. Trong khoảng thời gian từ tháng 2/1948 đến 6/1951, ông Giong là Thư ký Quân sự ở Văn phòng Tổng Chính ủy với công việc hằng ngày giúp Đại tướng dự thảo Huấn lệnh, mệnh lệnh chỉ đạo quân sự
Học trò tỉnh Quảng Bình chờ viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp Tại An Xá, dòng người đổ về ngôi nhà thời thơ dại của Người càng ngày càng đông hơn, bất chấp trời Quảng Bình đổ mưa nặng hạt. Những vòng hoa còn xếp kín ra tận ngõ, bởi những đoàn khách đến viếng Đại tướng càng ngày càng nối dài
Trong bộ lễ phục, ánh nhìn của ông trông gần gụi. Đại tá Nguyễn Bội Giong (88 tuổi) nguyên là Thư ký Quân sự ở Văn phòng Tổng Chính ủy, vừa viết những lời chia buồn trong sổ tang, vừa xúc động gạt dòng nước mắt bùi ngùi
Có lẽ ước mong khát khao về một đất nước độc lập tự do cũng bắt đầu từ căn nhà quá đơn sơ và giản dị này. Một số hình ảnh lễ viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp do PV báo Giáo dục và Thời đại ghi tại căn nhà thuở thơ của ông ở An Xá (Quảng Bình): Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp Cây khế hơn trăm tuổi đã chứng kiến những vui buồn của cậu bé Văn khi xưa nay cũng được buộc khăn tang chia nỗi đau mất mát Vòng hoa kính nhớ Đại tướng xếp dài trên con đường nhỏ Vòng hoa của Trường ĐH Sư phạm (ĐH Huế) viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp Nỗi buồn thương tưởng như có thể chạm vào được Học sinh các trường tỉnh Quảng Bình nghiêm chỉnh xếp hàng chờ vào viếng Đại tướng có nhẽ nỗi đau quá lớn, các em chưa đủ trải nghiệm để cảm nhận
Được biết, có những thầy cô do không đủ điều kiện đưa trò đến An Xá viếng Đại tướng đã tổ chức mặc niệm, sau khi truyền đạt cho học trò biết công ơn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp với sự độc lập tự do đất nước, như Trường THPT Nguyễn Huệ ( Hà Tĩnh).
Nhưng với những gì các em được kế thừa, hấp thụ, đời tiếp bước của làng Yên xá, của Lệ Thủy, của Quảng Bình …sẽ xứng đáng với truyền thống tổ tông
Ông đã vượt 600 km, từ Hà Nội, đi gần trắng sớm hôm 10/10 để kịp vào viếng Đại tướng ngày hôm sau tại An Xá. Thầy xúc động tâm tình: “Những người lính chúng tôi khôn xiết cảm phục, kính trọng và hàm ân Đại tướng
Nhân chứng không chỉ căn nhà này, mà còn 2 cây vú sữa và cây khế cổ thụ tuổi hơn trăm năm, chứng kiến những thăng trầm của đất nước, vui buồn của gia đình cậu Văn thời thư từ - vị tướng kỳ tài và đay nghiến dạy Sử uyên thâm sau này.
Với ông, kỷ niệm về Đại tướng là những hồi tưởng về sự rét mướt tình người, tình đồng chí. Cả dân tộc Việt Nam những ngày này đều tỏ lòng nhớ thương và tri ân Đại tướng, bởi những gì ông đã làm cho dân tộc hôm nay và mãi mãi về sau.
Đặc biệt, trong dòng người đổ về làng An Xá, còn có rất nhiều thầy trò, buồn bã trang nghiêm bước đi theo hàng ngay ngắn, ngay cả trong cơn mưa nặng hạt ngày 11/10.
Chính Đại tướng đã dạy cho chúng tôi hiểu thế nè người lính của nhân dân…” Có rất nhiều người từ xa đến đều lặng người xúc động và nước mắt tuôn rơi khi nghiêng mình trước di ảnh của Đại tướng ngay tại căn nhà bé nhỏ đơn sơ của ông thời thơ. Bức ảnh đại tướng đặt chính giữa căn nhà, giữa những bó hoa, vòng hoa tươi thắm. Tính dân chủ, cả quyết, sáng tạo, linh hoạt, thông minh…của Đại tướng trong công việc và trong cuộc sống khiến ông nể phục.
Bao quanh căn nhà nhỏ, giản dị thời thư của Đại tướng không phải bằng hàng gạch kiên cố mà bằng hàng bông bụt ngang tầm người.
